Σημεία που μερικές φορές ξεχνάμε να δώσουμε την δέουσα προσοχή και που μπορούν να στοιχίσουν ακριβά σε υλικές ζημιές αλλά και σε τραυματισμούς. Τα απαιτούμενα εργαλεία για τις εργασίες είναι απλά και ο καθένας οφείλει να έχει μαζί του σε μορφή πολυεργαλείου όπως μερικά κλειδιά Άλεν, εργαλείο για το σπάσιμο της αλυσίδας, τρόμπα, κτλ. Από εκεί και πέρα στο σπίτι είναι χρήσιμο ένα ροπόκλειδο με το αντίστοιχο σετ εργαλείων, τρόμπα δαπέδου, λιπαντικό για την αλυσίδα και γενικότερα για τα υπόλοιπα μέρη του ποδηλάτου, λιπαντικό αναρτήσεων, ειδικό γράσο για την μεσαία τριβή, κέντρα τροχών κ.α.

Τι πρέπει να προσέξουμε λοιπόν για να έχουμε πάντα το ποδήλατό μας στην καλύτερη δυνατή κατάσταση;


1.      
Ποτέ δεν παρασφίγγουμε τις βίδες

Ο κάθε κατασκευαστής ορίζει μια μέγιστη επιτρεπόμενη ροπή στρέψης που προσέχουμε να μην υπερβούμε. Πολύ περισσότερο στις ευαίσθητες βίδες τιτανίου των 5 χιλιοστών και των ανθρακονημάτινων περιφερειακών. Στις βίδες τιτανίου πάντα εφαρμόζουμε λιγότερη δύναμη από εκείνη που ορίζει ως μέγιστη ο κατασκευαστής, επειδή είναι ευαίσθητες και σπάνε εύκολα. Λίγο να φορτιστούν περισσότερο κόβονται και για να βγουν οι κομμένες βίδες μέσα από το σπείρωμα χρειάζονται ολόκληρη διαδικασία, η πιο γνωστή είναι με την βοήθεια των ανάποδων κολαούζων. Σε αυτές τις περιπτώσεις επιβάλλεται η επένδυση σε ένα αξιόλογο ροπόκλειδο που να περιλαμβάνει ένα σετ με τα κατάλληλα κλειδιά torx και Άλεν. Η δύναμη των 5 Nm και λιγότερο είναι η συχνότερα προτεινόμενη για τα παλουκόσελα, τα ποτήρια, και τους λαιμούς των τιμονιών. Δεν ξεχνάμε να λιπαίνουμε την βίδα και το σπείρωμα πριν την τοποθέτηση. Σε περίπτωση 2 ή περισσοτέρων βιδών, βιδώνουμε κάθε μία από λίγο κάθε φορά. Στον σφικτήρα του λαιμού πάνω στο τιμόνι τις περισσότερες φορές υπάρχουν 4 βίδες τις οποίες σφίγγουμε κατά λίγο και χιαστί.


2.      
Αφαίρεση τζόγου από τα ποτήρια του λαιμού

Εάν ξέρουμε πως λειτουργούν θα μπορούμε να τα ρυθμίσουμε και σωστά. Όλες και όλες είναι τρεις βίδες Άλεν, μία πάνω στο καπάκι και δύο για τον λαιμό του τιμονιού. Η πάνω βίδα είναι αυτή που πιέζει τα ποτήρια και αφαιρεί τον τζόγο. Για να γίνει αυτό θα πρέπει πρώτα να έχουν χαλαρώσει τελείως οι βίδες του λαιμού, ώστε να μην φθαρεί το καπάκι και η κουκουνάρα που βρίσκεται στο εσωτερικό του άξονα του πιρουνιού.

Ένα σημείο που χρειάζεται προσοχή είναι ότι βγάζοντας το καπάκι ο λαιμός ή οι αποστάτες, ανάλογα τι είναι τελευταίο, να προεξέχουν περίπου 5 χιλιοστά πάνω από τον σωλήνα του πιρουνιού.  Δεν θα πρέπει μετά να υπάρχει τζόγος στα ρουλεμάν παρά μόνο ελεύθερη περιστροφική κίνηση του τιμονιού.


3.      
Ο πονοκέφαλος της ακτινολόγησης

Στην προσπάθεια να ισιώσουμε έναν τροχό χωρίς να κατανοούμε πλήρως την διαδικασία και τις συνέπειες κάνουμε λάθη. Ασφαλώς και ο μόνος τρόπος για να μάθει κάποιος είναι να προσπαθήσει από μόνος του. Οπότε κάντε μια προσπάθεια, αλλά εάν γίνεται πρώτα ενημερωθείτε με όσες περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε. Ένα σημείο από το οποίο μπορείτε να ξεκινήσετε είναι να προσπαθήσετε να εξαλείψετε οποιαδήποτε πλευρική κίνηση του στεφανιού. Μια περιστροφή από την αντίθετη πλευρά της μετάδοσης έχει την διπλάσια επίδραση σε σχέση με μία περιστροφή από την πλευρά που είναι η μετάδοση. Για να έχουν οι ακτίνες παραπλήσια τάση μοιράστε την οποιαδήποτε ρύθμιση που κάνετε στο στεφάνι χαλαρώνοντας λίγο την ακτίνα ή τις ακτίνες της μία πλευράς και σφίγγοντας ισόποσα την άλλη.


4.      
Σημάδια φθοράς φρένων

Μην αγνοείτε τα σημάδια φθοράς στα στεφάνια και στα τακάκια των φρένων. Τα φρένα είναι ζωτικής σημασίας μιας και έχουν να κάνουν με την ενεργητική ασφάλεια του ποδηλάτου. Μερικοί κατασκευαστές τροχών χαράζουν το στεφάνι, περιμετρικά πάνω στην επιφάνεια φρεναρίσματος, ή τοποθετούν μικρές τρύπες σε συγκεκριμένα σημεία του στεφανιού που συνήθως υποδεικνύονται με αυτοκόλλητα σημάδια. Εντοπίστε αυτά τα σημάδια, καθώς και το αυλάκι να τα ελέγχετε περιοδικά. Μόλις αρχίσουν να μην διακρίνονται ή δεν φαίνονται πλέον είναι ένδειξη ότι τα στεφάνια χρειάζονται άμεση αντικατάσταση.


5.      
Τραυματισμοί κατά την εργασία πάνω στο ποδήλατο

Δεν χρειάζεται να βιάζεστε και να τραυματίζεστε από απροσεξία κάνοντας οποιαδήποτε εργασία. Σε μερικά σημεία ίσως χρειάζεται λίγη δύναμη που με μια απότομη κίνηση μπορεί να τραυματιστούμε χτυπώντας πάνω στα τόσα μεταλλικά και αιχμηρά σημεία του ποδηλάτου. Δισκόπλακες, δόντια κασέτας-δισκοβραχίονα, πετάλια με καρφάκια κ.α.  Προσέχετε πώς τοποθετείτε τα χέρια σας και πού ενδέχεται να χτυπήσουν οι αρθρώσεις εάν το εργαλείο ή η βίδα μετακινηθεί ξαφνικά, χωρίς τον έλεγχό σας. Π.χ. όταν ξεσφίγγετε τα πετάλια πάντα να τοποθετείτε την αλυσίδα στον μεγάλο γρανάζι του δισκοβραχίονα για να καλύπτονται τα δόντια του μεγάλου δίσκου που μπορούν να τραυματίσουν σοβαρά τα χέρια εάν χτυπήσουν με δύναμη πάνω τους.

Να φοράτε προστατευτικά γάντια ή τουλάχιστον τα ποδηλατικά γάντια όταν κάνετε εργασίες κοντά σε επικίνδυνα σημεία, πάντα χωρίς βιασύνη. Για καλύτερο έλεγχο προτιμότερο είναι να τοποθετείτε το σώμα σας κατά τέτοιο τρόπο ώστε για οποιαδήποτε εργασία να πρέπει να τραβάτε προς το μέρος σας παρά να σπρώχνετε ειδικά με το βάρος του σώματος.


6.      
Μην ξεχνάτε το παλουκόσελο

Ελέγχετε το παλουκόσελο κατά περιόδους, π.χ. ανά τρεις μήνες το καθαρίζετε και το λιπαίνετε στα σημεία επαφής για την διάβρωση. Με τον καιρό και επειδή δεν μπορεί να προστατευθεί από το να μην περάσει το νερό σιγά σιγά διαβρώνεται και αχρηστευεται οπότε χρειάζεται αντικατάσταση. Αυτό μπορεί να συμβεί με όλα τα παλουκόσελα, μεταλλικά και carbon.


7.      
Τοποθέτηση πεταλιών

Ένα λάθος που κάνουν οι περισσότεροι είναι να βιδώνουν τα πετάλια χωρίς λιπαντικό στο σπείρωμα και να τα σφίγγουν βάζοντας δύναμη, πράγμα που δυσκολεύει την αφαίρεσή τους. Η αφαίρεσή τους σε αυτή την περίπτωση μπορεί να σημαίνει αφαίρεση του δισκοβραχίονα και στερέωσή του στον πάγκο εργασίας, οπότε μια απλή αφαίρεση των πεταλιών μπορεί να στοιχίσει παραπάνω σε εργασία. Γι αυτό βάζουμε πάντοτε μπόλικη λιπαντική ουσία και σιγουρευόμαστε ότι έχουν βιδωθεί καλά για να μην αλλοιώσουν τις στροφές του βραχίονα προσέχοντας όμως να μην τα παρασφίξουμε. Εξάλλου με κάθε περιστροφή τα πετάλια σφίγγουν και δεν υπάρχει περίπτωση να βγουν εάν έχουν βιδωθεί σωστά.

8.       Πιέσεις ελαστικών

Δεν ξεχνάμε να ελέγχουμε τις πιέσεις τακτικά, μία φορά την εβδομάδα στα περισσότερα ποδήλατα και σχεδόν μέρα παρά μέρα στις κούρσες. Οι σωστές πιέσεις στους τροχούς παίζουν μεγάλο ρόλο στην ενεργητική ασφάλεια του ποδηλάτου. Τα σημεία επαφής των ελαστικών είναι πολύ μικρά οπότε η παραμικρή αλλαγή στην πίεση θα επηρεάσει πολύ περισσότερο.  Καλό είναι να ελέγχουμε τις πιέσεις των ελαστικών πριν από κάθε βόλτα. Οι ελαφριές με λεπτότερο πάχος σαμπρέλες μπορούν να χάσουν την πίεση τους από 5 έως 20 psi ανά μέρα. Για να ξέρουμε εμπειρικά ποια είναι η σωστή πίεση, φουσκώνουμε τα ελαστικά με τρόμπα δαπέδου που να έχει αξιόπιστο μετρητή πίεσης. Όταν βάλουμε την σωστή πίεση με τον αντίχειρα πιέζουμε το ελαστικό και θυμόμαστε την πίεση στην περίπτωση που χρειαστεί να το φουσκώσουμε στον δρόμο με μινι τρόμπα χωρίς μετρητή.

9.       Quick Release

Δεν ξεκινάμε να πάμε πουθενά εάν πρώτα δεν σιγουρευόμαστε ότι είναι σωστά ασφαλισμένα τα quickreleaseτων τροχών. Τα quickrelease δεν κάνουμε το λάθος να τα αντιμετωπίζουμε απλά σαν βίδες. Τραγικό λάθος να κλείνουμε το quickrelease και να βιδώνουμε την βίδα από την άλλη μεριά όσο πάει. Η διαδικασία είναι το ακριβώς αντίθετο. Πρώτα βιδώνουμε την βίδα έχοντας ανοικτό τον λεβιέ μέχρι το σημείο που να μπορεί να κλείσει ο μοχλός ασκώντας μέτρια προς δυνατή πίεση αλλά μέχρι να κλείσει τελείως. Μόνο έτσι θα είναι ασφαλισμένος ο τροχός ακόμα και κάτω από έντονα και απότομα φορτία.


10.  
Αλυσίδα

Τέλος μια λάθος τοποθετημένη ή προβληματική αλυσίδα μπορεί να έχει τραγική κατάληξη. Το παραμικρό ελάττωμα να έχει η αλυσίδα, λίγο να έχει στραβώσει ένας σύνδεσμος κάτι που μπορεί να φαίνεται ασήμαντο και να μην δημιουργεί προβλήματα σε κανονική χρήση, εάν όμως πιεστεί, που σίγουρα θα πιεστεί κάποια στιγμή, τα αποτελέσματα μπορεί να είναι καταστροφικά ακόμα και να προκληθεί τραυματισμός. Το ελάχιστο που μπορεί να συμβεί είναι να σπάσει, αλλά εάν εμπλακεί με τις ακτίνες εν κινήσει θα τις κόψει, φρενάροντας απότομα τον πίσω τροχό με απρόβλεπτες συνέπειες. Στην τοποθέτηση θα πρέπει να ακολουθούμε κατά γράμμα τις οδηγίες του κατασκευαστή και ποτέ δεν παραμελούμε να ελέγχουμε κατά περιόδους την φθορά της. Η φθορά της αλυσίδας μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρη και ανομοιόμορφη φθορά της κασέτας και του δισκοβραχίονα και γι αυτό την ελέγχουμε τακτικά με το κατάλληλο εργαλείο για την αλυσίδα.